Aplicación de técnicas non invasivas no Castro de Punta do Cabo

Actuacións do DL-lab para a análise xeoespacial, documentación e modelización do xacemento arqueolóxico

Pastor Fábrega-Álvarez

17/07/2026

Archeology DL Lab LIDAR

O castro de Punta do Cabo (Burela, Lugo), un dos asentamentos fortificados da Idade do Ferro máis emblemáticos da costa lucense, está a piques de revelar os seus segredos mellor gardados. O Concello de Burela e o Laboratorio de Paisaxes Dixitais (DL-lab, INCIPIT-CSIC) poñen en marcha esta iniciativa para estudar a extensión e a estrutura do xacemento mediante técnicas non invasivas. O proxecto conta tamén co apoio da Asociación Cultural Mariña Patrimonio.



Voo Americano 1956.1957 (https://mapas.xunta.gal/visores/pba/)



PNOA 2023 (https://mapas.xunta.gal/visores/pba/)

Actualmente estanse a desenvolver traballos de documentación a partir da recompilación e interpretación da información xeográfica e arqueolóxica da contorna do xacemento, que inclúe fotografía aérea histórica e documentación arqueolóxica. Na fase de traballo de campo empregaránse distintas tecnoloxías, como drons equipados con sensores LiDAR e multiespectrais. Sobre o terreo, utilizaranse magnetómetros e un xeorradar (GPR) para obter información do subsolo. Posteriormente, estes datos procesaranse para xerar modelos microtopográficos do terreo, ortofotos de alta resolución e mapas de anomalías que indiquen a presenza de estruturas arqueolóxicas. Todo o proceso será documentado con medios audiovisuais para facilitar a súa divulgación.

A historia do xacemento está intimamente ligada ao coñecido torques de ouro de Burela, unha peza destacada da ourivería castrexa que forma parte do escudo oficial do municipio. Ademais, a contorna destaca polo seu impoñente paisaxe cultural e polo seu folclore: desde “As Tetas da Vinculeira”, dous grandes montículos que puideron funcionar como torreóns defensivos na entrada da croa (recinto central), ata a “Pena do Neno”, un gran bolo granítico situado a poucos metros cuxa forma evoca o rostro dun bebé. O desenvolvemento das infraestruturas tamén deixou a súa pegada no asentamento e na súa contorna rural. A construción da estrada da costa destruíu no seu día parte das defensas do flanco oeste do castro. Todos estes elementos e a súa integración serán abordados mediante técnicas dixitais de documentación para o estudo e valorización deste paisaxe cultural.

Un dos piares desta campaña é a apertura dos procesos de traballo á veciñanza e visitantes. Durante os traballos de campo facilitarase información sobre o avance da investigación. Con este proxecto, Burela non só obterá unha radiografía inédita das súas orixes, senón tamén unha valiosa ferramenta de planificación do seu patrimonio histórico.

Aplicación de técnicas non invasivas no Castro de Punta do Cabo

Actuacións do DL-lab para a análise xeoespacial, documentación e modelización do xacemento arqueolóxico

Pastor Fábrega-Álvarez
17/07/2026
Archeology DL Lab LIDAR

O castro de Punta do Cabo (Burela, Lugo), un dos asentamentos fortificados da Idade do Ferro máis emblemáticos da costa lucense, está a piques de revelar os seus segredos mellor gardados. O Concello de Burela e o Laboratorio de Paisaxes Dixitais (DL-lab, INCIPIT-CSIC) poñen en marcha esta iniciativa para estudar a extensión e a estrutura do xacemento mediante técnicas non invasivas. O proxecto conta tamén co apoio da Asociación Cultural Mariña Patrimonio.



Voo Americano 1956.1957 (https://mapas.xunta.gal/visores/pba/)



PNOA 2023 (https://mapas.xunta.gal/visores/pba/)

Actualmente estanse a desenvolver traballos de documentación a partir da recompilación e interpretación da información xeográfica e arqueolóxica da contorna do xacemento, que inclúe fotografía aérea histórica e documentación arqueolóxica. Na fase de traballo de campo empregaránse distintas tecnoloxías, como drons equipados con sensores LiDAR e multiespectrais. Sobre o terreo, utilizaranse magnetómetros e un xeorradar (GPR) para obter información do subsolo. Posteriormente, estes datos procesaranse para xerar modelos microtopográficos do terreo, ortofotos de alta resolución e mapas de anomalías que indiquen a presenza de estruturas arqueolóxicas. Todo o proceso será documentado con medios audiovisuais para facilitar a súa divulgación.

A historia do xacemento está intimamente ligada ao coñecido torques de ouro de Burela, unha peza destacada da ourivería castrexa que forma parte do escudo oficial do municipio. Ademais, a contorna destaca polo seu impoñente paisaxe cultural e polo seu folclore: desde “As Tetas da Vinculeira”, dous grandes montículos que puideron funcionar como torreóns defensivos na entrada da croa (recinto central), ata a “Pena do Neno”, un gran bolo granítico situado a poucos metros cuxa forma evoca o rostro dun bebé. O desenvolvemento das infraestruturas tamén deixou a súa pegada no asentamento e na súa contorna rural. A construción da estrada da costa destruíu no seu día parte das defensas do flanco oeste do castro. Todos estes elementos e a súa integración serán abordados mediante técnicas dixitais de documentación para o estudo e valorización deste paisaxe cultural.

Un dos piares desta campaña é a apertura dos procesos de traballo á veciñanza e visitantes. Durante os traballos de campo facilitarase información sobre o avance da investigación. Con este proxecto, Burela non só obterá unha radiografía inédita das súas orixes, senón tamén unha valiosa ferramenta de planificación do seu patrimonio histórico.